IngredientTÁC DỤNG PHỤ CỦA RETINOL, CÁCH KHẮC PHỤC TRIỆT ĐỂ VÀ NHỮNG...

TÁC DỤNG PHỤ CỦA RETINOL, CÁCH KHẮC PHỤC TRIỆT ĐỂ VÀ NHỮNG LỜI ĐỒN SAI LỆCH

Tác dụng phụ của Retinol là một chủ đề không mới. Tuy nhiên, các bạn đa phần chỉ biết đến kết luận nhưng lại không biết nguyên nhân thật sự hình thành nên điều đó. Điều này có thể dẫn đến những phương án xử lý không triệt để. Hoặc thậm chí là sai lầm. Vậy nên dù bạn là người mới bắt đầu hay đã quen với Retinol, Chang tin chắc bài viết này vẫn sẽ hữu ích với bạn.

Chúng ta bắt đầu thôi nào! Bạn nào muốn xem Vlog có thể ghé đây nhé:

I/ TÁC DỤNG PHỤ CỦA RETINOL VÀ CÁCH KHẮC PHỤC

1. Tác dụng phụ 1 của Retinol: Gây mất nước lớp sừng

1.1. Cơ chế

1.1.1. Cấu tạo lớp màng bảo vệ da

Trước hết bạn cần nắm được cấu tạo của lớp màng bảo vệ da với 4 yếu tố sau:

  • Tế bào sừng đã chết
  • Cầu nối gian bào desmosome: Giữa các tế bào luôn có khoảng không gian chứ không dính chặt nhau hoàn toàn. Lúc này, desmosome sẽ giống như một “chiếc cầu” liên kết các tế bào này lại với nhau.
  • Lipid: Bạn có thể tưởng tượng tế bào chết là “gạch”, lipid là “vữa”. Gạch và vữa liên kết với nhau tạo thành một bức tường thành vững chắc bảo vệ da khỏi các tác nhân gây hại từ bên ngoài. (bạn nhìn hình bên dưới để dễ hình dung nhé)
  • Nhân tố giữ ẩm tự nhiên NMF (Natural Moisturizing Factor): NMF nằm trong tế bào sừng. Nếu thiếu NMF, các tế bào sừng sẽ khô cong queo lại. Từ đó dẫn đến hiện tượng nứt nẻ, tróc vảy trên da.

nhân tố giữ ẩm

1.1.2. Chu trình thay da

Chu trình thay da cũng là một yếu tố liên quan đến tác dụng phụ đầu tiên của Retinol. Ở làn da 20-30 tuổi, quá trình này sẽ diễn ra trong khoảng 24-40 ngày. Càng lớn tuổi thì chu trình thay da càng kéo dài.

chu trình thay da

Trong một chu trình thay da thông thường, tế bào sẽ được hình thành từ lớp đáy và biệt hoá dần lên lớp gai, lớp hạt. Sau cùng lên đến lớp sừng để chờ được bong ra.

cấu tạo lớp biểu bì

1.1.3. Tác động của Retinol lên tế bào sừng

Bằng việc sử dụng Retinol, bạn có thể rút ngắn chu trình này lại và thúc đẩy tăng sinh tế bào mới liên tục. Mà khi quá trình này diễn ra quá nhanh chóng, các nhân tố giữ ẩm tự nhiên (NMF) sẽ không được hình thành một cách trọn vẹn trong tế bào sừng. Hoặc khi tế bào sừng bong ra nhanh cũng sẽ kéo NMF đi theo chúng luôn. Điều này dẫn đến hiện tượng giảm lượng nhân tố giữ ẩm tự nhiên trong giai đoạn đầu sử dụng Retinol. Từ đó gây mất nước lớp sừng.

1.2. Cách khắc phục

Với tác dụng phụ này của Retinol, cách khắc phục đơn giản là “thiếu ở đâu thì sẽ bù đắp vào đó”. Cụ thể, dưới đây là bảng các thành phần thuộc NMF, nhiệm vụ của bạn là bổ sung lại những thành phần trong bảng này. Chẳng hạn như HA (Hyaluronic Acid), Glycerin, PCA (Pyrolidone Carboxylic Acid), Lactic,…

bảng thành phần nhân tố giữ ẩm tự nhiên

2. Tác dụng phụ 2: Giảm lipid

2.1. Cơ chế

Hiện tại giới khoa học cũng đang tranh cãi với nhau khá nhiều về câu hỏi: Bằng cách nào Retinol có thể làm giảm lipid trong da. Liệu chúng có liên quan trực tiếp đến thụ thể nào không.

Nhưng về gián tiếp, chúng ta cũng có thể lý giải tác dụng phụ này của Retinol như sau: Retinol làm giảm lớp tế bào sừng trên bề mặt da. Mà như Chang đã đề cập, trong cấu tạo hàng rào bảo vệ da, tế bào sừng sẽ giống như “gạch”, còn lipid là “vữa”. Nếu “gạch” giảm xuống thì “lớp vữa lipid” này cũng sẽ giảm theo.

Khi lượng lipid giảm xuống, tế bào sừng không còn được liên kết chặt chẽ nữa và sẽ dễ bong ra. Điều này sẽ ảnh hưởng tiêu cực lên hàng rào bảo vệ da. Làm da dễ bị tác động bởi các yếu tố gây hại bên ngoài và thất thoát độ ẩm sâu trong da.

2.2. Cách khắc phục

Vẫn như trên, bạn có thể cải thiện tình trạng này bằng cách bổ sung những thành phần trong lipid của da như Ceramide, Cholesterol, Acid béo. Cụ thể là những sản phẩm có chứa:

  • Ceramide
  • Niacinamide
  • Vitamin B5
  • Acid béo: Omega, Linoleic Acid, Myristic Acid, Palmitic Acid,…
  • Cồn béo (được sản xuất từ Acid béo): Cetyl alcohol, Cetearyl alcohol, Stearyl alcohol, Myristyl alcohol, Behenyl Alcohol,… Tuy nhiên bạn cũng cần lưu ý, da mụn không nên dùng sản phẩm có quá nhiều thành phần này.

cấu trúc da, lipid trong da

3. Tác dụng phụ 3: Đỏ rát châm chích da

3.1. Cơ chế

Giai đoạn đầu sử dụng Retinol, khi lớp sừng bong ra một cách nhanh chóng, lượng NMF hoặc lipid giảm đi sẽ khiến hàng rào bảo vệ da bị ảnh hưởng tiêu cực. Điều này cũng góp phần kích thích hệ miễn dịch tự nhiên của da trở nên nhạy cảm hơn.

Lúc này, hệ miễn dịch sẽ không phân biệt được Retinol là tác nhân tốt hay xấu. Chúng chỉ cần biết có một yếu tố ngoại lai đang đi vào da và tìm cách ngăn cản lại. Từ đó tạo ra các phản ứng viêm. Không chỉ đơn thuần là mụn viêm, phản ứng viêm còn bao gồm cả hiện tượng nóng, rát, đỏ ngứa, châm chích trên da. Nhiều bạn gặp phải tác dụng phụ này của Retinol là do vậy.

3.2. Cách khắc phục

3.2.1. Sử dụng các thành phần làm dịu da

Để giảm bớt tình trạng này, bạn có thể kết hợp thêm những sản phẩm với các thành phần làm dịu như: Allantoin, Centalla Asiatica (Chiết xuất rau má),…

Hoặc những thành phần chống kích ứng như: Bisabolol, Chamomilla Recutita (Matricaria) Flower Extract (Chiết xuất Cúc La Mã), Dipotassium Glycyrrhizate (Chiết xuất rễ cây cam thảo),…

Và bạn cũng đừng quá lo lắng bởi những tác dụng phụ của Retinol chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Hơn cả, nếu so sánh với lợi ích mà Retinol mang lại cho làn da, đây chỉ là chuyện nhỏ. Vậy nên hãy cứ yên tâm sử dụng Retinol đúng cách, bạn chắc chắn sẽ hài lòng với thành quả của mình.

3.2.2. Cách kết hợp

Về giai đoạn nên kết hợp những thành phần trên với Retinol, thường sẽ có 2 cách:

  • Nếu bạn là người “chơi hệ hardcore”, trong một giai đoạn dùng Retinol nhất định, bạn có thể “bỏ đói” da tạm thời. Không dùng thêm những thành phần làm dịu khác. Trong môi trường khắc nghiệt như vậy, da sẽ phải làm quen và điều chỉnh, cân đối các nhân tố thuộc về hàng rào bảo vệ da như NMF, lipid,… Từ đó da sẽ tự phục hồi và cải thiện hơn rất nhiều.

⇒ Nhưng đương nhiên làm gì cũng phải có chừng mực. Sau đó bạn vẫn sẽ phải kết hợp thêm những thành phần dưỡng tuỳ nhu cầu. Để hiểu rõ hơn bạn có thể đọc lại bài viết này của Chang nhé: https://changskincare.com/dai-cuong-khoa-hoc-lan-da/treatment-chuan-ngay-tu-dau-cho-tam-chieu-moi-newbie/

  • Cách thứ 2, an toàn hơn, đó là bạn sẽ kết hợp những thành phần làm dịu, chống kích ứng ngay trong quy trình sử dụng Retinol luôn. Bạn có thể dùng cách buổi, cách ngày hoặc chung một buổi tuỳ vào nhu cầu điều trị da của mình. Như Chang thì sẽ dùng Retinol vào buổi tối và dùng HA, B3, B5 vào buổi sáng vậy.

Còn về việc dùng Retinol với các sản phẩm treatment mạnh khác như BHA nền cồn. Bạn hoàn toàn có thể kết hợp được. Nếu đã xác định treatment theo kiểu “đập đi xây lại”, muốn bong sừng nhanh hơn nữa thì cứ dùng thôi, không vấn đề gì cả. Miễn sao bạn biết cách điều chỉnh quy trình thích hợp theo từng giai đoạn là được. (bạn có thể đọc bài Treatment cho tấm chiếu mới của Chang để nắm vững nguyên tắc nhé)

bha twins skin

4. Tác dụng phụ 4: Làm da tăng nhạy cảm với ánh nắng mặt trời

4.1. Cơ chế tác động của tia UV lên da

Khi lớp sừng mỏng đi, tia UV sẽ dễ đi sâu vào da hơn và tác động đến nhân của tế bào. Ngoài phản ứng viêm, hệ quả của quá trình này còn liên quan đến việc tạo ra các gốc tự do. Cụ thể là khi tế bào mất đi điện tích, chúng sẽ “lùng sục” và cướp điện tích từ các tế bào khoẻ mạnh khác để cân bằng lại điện tích. Quá trình mất, cướp cứ liên tục diễn ra như vậy sẽ tạo nên hiệu ứng domino gây phá huỷ hàng loạt tế bào.

gốc tự do, tác dụng phụ của retinol

4.2. Tác động của Retinol lên quá trình lão hoá da do ánh sáng

Nghe đến việc Retinol làm da tăng nhạy cảm với ánh nắng mặt trời, tạo ra gốc tự do pla pla, hẳn sẽ có nhiều bạn lo lắng. Tuy nhiên, Chang cũng muốn nhắc lại: Đây chỉ là những tác dụng phụ nhỏ của Retinol so với lợi ích của chúng. Nói cách khác, Retinol tạo ra một gọng kiềm: “Phá hoại có xây dựng”.

Cụ thể, quá trình lão hóa da do ánh sáng liên quan đến hoạt động của các gốc tự do gây ra bởi tia UV trên da. Thông qua các gốc tự do, Tia UV làm giảm sự tổng hợp collagen bằng cách ức chế TGF-β, và làm tăng sản xuất MMP (Matrix Metalloproteinase) – enzyme phá hủy collagen.

lão hoá da do ánh sáng

Việc sử dụng Retinol sẽ giúp đảo ngược quá trình này lại. Lúc này, Retinol sẽ tác động lên da bằng cách gắn vào thụ thể của nó (RAR, RXR) trong nhân tế bào, thúc đẩy quá trình tổng hợp các chất phản ứng, các chất này làm tăng cường hoạt động của TGF- β, giảm lượng MMP xuống. Đồng thời kích thích tăng sinh collagen nhiều hơn.

Bạn thấy đấy, ưu điểm của Retinol lúc nào cũng vượt trội hơn cả. Chưa kể chúng ta còn có cách để xử lý những tác dụng phụ này mà. Bạn đọc tiếp nhé!

4.3. Cách khắc phục

Phương án đầu tiên là sử dụng những thành phần chống oxy hoá để trung hoà lại gốc tự do như:

  • Vitamin E (Tocopheryl Acetate)
  • Vitamin C: L-Ascorbic Acid (LAA), Tetrahexyldecyl Ascorbate
  • Peptide kích thích: Palmitoyl-Pentapeptide (viết tắt Pal-KTTKS)
  • Ubiquinone (Coenzyme Q10)
  • Sepilif (Retinol của Twins Skin cũng có thành phần này)
  • Ferulic Acid
  • Glutathione

chất chống oxy hoá

Đồng thời, bạn cũng cần sử dụng kem chống nắng để ngăn tia UV đi sâu vào trong da ngay từ đầu. Với làn da nhạy cảm, đỏ rát trong quá trình dùng Retinol, bạn nên hạn chế sử dụng các loại kem chống nắng chứa quá nhiều cồn khô. Ưu tiên dùng kem chống nắng vật lý có Titanium Dioxide, Zinc Oxide. Còn đối với trường hợp quá nhiều mụn không thể dùng kem chống nắng, bạn có thể dùng viên uống chống nắng. Mặc dù không thể thay thế được kem chống nắng nhưng ít ra cũng đỡ được phần nào. Đồng thời ra đường thì nhớ chen chắn kỹ bằng khẩu trang vải tối màu nữa nha.

5. Tác dụng phụ 5: Sạm da, thâm, nám đậm màu hơn

5.1. Cơ chế

Trường hợp này không phải ai cũng gặp nhưng Chang cũng nói luôn. Về việc sạm da, nguyên nhân chủ yếu là do da bị mất nước và không được cung cấp lại lượng nước đầy đủ. Dẫn đến tế bào sừng bị khô lại và sạm màu đi. Còn vấn đề tăng sắc tố là do khi dùng Retinol, hệ miễn dịch của da bị kích thích, làm cho tế bào melanocytes sản sinh ra nhiều hắc sắc tố melanin hơn để bảo vệ bề mặt da của chúng ta.

Hoặc nguyên nhân cũng có thể đến từ việc các bạn sử dụng kem chống nắng thất thường, chưa “đủ đô”, không phục hồi đủ làm hàng rào miễn dịch ra phản ứng lại và gây nên vấn đề tăng sắc tố, da xỉn màu.

5.2. Cách khắc phục

Bạn có thể xử lý vấn đề này bằng cách sử dụng những thành phần cải thiện sắc tố như: Alpha Arbutin, Kojic Acid, Azelaic Acid, Vitamin C, Tranexamic Acid, Niacinamide… Hoặc cân nhắc dùng Hydroquinone nhưng nhất quyết phải có chỉ định của bác sĩ.

II/ LỜI ĐỒN VỀ TÁC DỤNG PHỤ CỦA RETINOL

Tiếp đến Chang sẽ dành những dòng còn lại này để “rửa oan” cho Retinol. Cụ thể là những lời đồn mà dân tình gán lên em nó một cách vô tội vạ.

1. Retinol làm mỏng da

Retinol chứ đâu phải kem trộn mà làm mỏng da mọi người :))) Sự thật là Retinol sẽ làm mỏng lớp sừng nhưng làm dày lớp biểu bì. Ở một chừng mực nào đó, mỏng lớp sừng là chuyện tốt. Điều này sẽ giúp lỗ chân lông của bạn được thông thoáng, tình trạng mụn giảm đi. Da cũng mềm mịn và căng bóng hơn, dưỡng chất cũng dễ dàng thẩm thấu vào da.

Còn dày biểu bì ở đây nghĩa là Retinol sẽ tác động vào lớp đáy nơi có chứa tế bào gốc. Từ đây giúp tăng sinh nhiều tế bào mới thay thế cho lượng tế bào cũ đã bị mất hoặc hư hỏng. Tóm lại là không có chuyện Retinol làm mỏng da ở đây nha mọi người.

cấu tạo lớp biểu bì

2. Retinol làm giãn mao mạch, lộ mạch máu trên da

Trước hết bạn cần hiểu về cấu tạo của mạch máu. Chúng sẽ bao gồm động mạch, tĩnh mạch và mao mạch nối ở giữa. (như hình)

cấu tạo mạch máu

Tất cả những thành phần này sẽ nằm ở trung bì. Khi sử dụng Retinol, lớp sừng có thể mỏng đi và quá trình tăng sinh mạch máu cũng được diễn ra để nuôi dưỡng da. Điều này trông có vẻ như da đang lộ mạch máu. Nhưng sự thật đây không phải chuyện xấu và cũng chỉ diễn ra tạm thời mà thôi. Còn một trường hợp nữa là da đã có sẵn hiện tượng lộ mao mạch. Nhưng do lớp sừng dày làm bạn không nhìn thấy, Retinol chỉ đang giúp bạn nhận ra sự thật này sớm hơn thôi.

Nếu bạn thật sự bị giãn mao mạch, đây là vấn đề liên quan đến viêm mãn tính – diễn ra trong thời gian dài và nghiêm trọng. Ví dụ như khi bạn tiếp xúc với ánh nắng mặt trời thường xuyên, nhiệt độ từ tia UV về lâu dài sẽ làm các mạch máu trong da bạn bị giãn ra. Hoặc do bạn dùng corticoid một cách bất chấp cũng có thể dẫn đến hiện tượng viêm mãn tính.

Trong khi đó, Retinol chỉ tạo ra những phản ứng viêm ngắn hạn và tức thời. Vậy nên sẽ không có chuyện Retinol làm giãn mao mạch của bạn đâu nhé!

Cuối cùng, hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về những tác dụng phụ thật sự của Retinol. Từ đó có thể chủ động khắc phục chúng một cách khoa học – hiệu quả.

Chúc bạn luôn xinh đẹp và yêu đời!

4.3
6
votes
Article Rating
Đăng ký nhận thông báo khi có người trả lời bình luận của bạn.
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Exclusive content

- Shopee Twins Skin -Shopee Twins Skin
- Lazada Twins Skin -Lazada Twins Skin

More article

0 0 votes
Article Rating